DTÖ, Yaşam Formlarının Patent Kapsamına Alınması ve Hindistan’ın Patent Yasası’ndaki Değişiklikler

Vandana Shiva

7 Nisan 2005

Hindistan Hükümeti, tsunaminin gerçekleştiği gün olan 26 Aralık’ta bir Patent Yasası çıkardı. Yasa, bağımsızlıktan bu yana dikkatle ve demokratik yollarla oluşturduğumuz gıda ve sağlık güvenliği sistemini, tohumlar ve ilaçlar için patent tekelleri yaratarak yıkmakla tehdit ettiği için bu yasayı tsunami yasası olarak adlandırıyoruz.

Gıda ve sağlık hizmetlerinin herkes için, özellikle de yoksullar için satın alınabilir ve erişilebilir olmasını sağlamak amacıyla, 1970 Hint Patent Yasası’nın kapsamında olmayan önemli sektörlerde ulusötesi tekeller yaratmayı hedefleyen yasaya karşı büyük bir hareket oluştu. Zirai bitkiler, tohumlar ve yaşam formları patent sürecine dahil edilmemişti ve ilaçlar da sadece işlem patentiyle korunuyorlardı, ürün patentiyle değil. Patent Yasası’nı durdurmak amacıyla sol kanatla birlikte bir Birleşik Eylem Komitesi oluşturduk. 26 Şubat’ta yapılan kitle örgütleri toplantısı, parlamentoya 1970 yasasıyla oluşan kamu çıkarı ve kamu arazileri üzerindeki korumanın kaldırılmasının Hindistan halkı tarafından kabul edilemeyeceğine dair açık bir mesaj verdi. 

Patent Yasası, 22-23 Mart tarihlerinde parlamentoda tartışıldı ve Hindistan Toplum Partisi (Marksist) CPM ile hükümetin uzlaşmasıyla, 1970 yasasında yapılmış değişikliklerin üzerine birkaç yeni düzeltiyle parlamentodan geçti. Sol hareketin tamamının yasanın geçmesi için hükümetle uzlaşmayı onaylamadığı, CPI’dan* A. B. Bardhan, Rashtriya Sosyalist Partisi lideri Abani Roy ve Forward Block’tan** Debrata Biswas tarafından medyaya verilen demeçlerle gösterildi. 

Ne ironiktir ki, yasanın taslağını 2003’te Ulusal Demokratik İttifak (National Democratic Alliance- NDA) olarak iktidardayken hazırlayan BJP (Bharatiya Janata Party- Hindistan Halk Partisi), parlamentoya sunulduğunda yasayı desteklemedi. Eğer solla birleşselerdi, NDA’nın ve birçok küçük partinin reddetmesi, yasanın batışını sağlardı ve böylelikle, her durumda gözden geçirileceği ve düzeltileceği öngörülen Dünya Ticaret Örgütü’nün TRIPS*** yapısında büyük bir çatlak oluştururdu. Hazırlanan diğer yasalar, patent yasası ve telif hakkı gibi, uygunsuz bir biçimde DTÖ’nün kontrolüne alındı ve hepsi “fikri mülkiyet” olarak kabul edildi. Başkan Lula’nın Dünya Sosyal Forumu’nda söylediği gibi “fikre evet, mülkiyete hayır”.
 >>